Η Ιλιάνα Δημητρίου-Κούστα είναι εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, που υπηρετεί με συνέπεια το όραμά της. Με σταθερή παιδαγωγική βάση και εξειδίκευση στην ειδική αγωγή και στην σχολική ψυχολογία, προσεγγίζει τη μάθηση ολιστικά, φροντίζοντας τόσο τη γνωστική όσο και τη συναισθηματική ανάπτυξη των μαθητών της.
- Ποιες στιγμές ξεχωρίζεις στο Πανεπιστήμιο Πατρών;
Οι στιγμές που ξεχωρίζω από το Πανεπιστήμιο Πατρών είναι βαθιά χαραγμένες μέσα μου, καθώς αποτέλεσαν το θεμέλιο της επαγγελματικής και προσωπικής μου πορείας. Ήταν τα χρόνια που διαμορφώθηκε η σκέψη μου ως εκπαιδευτικός, που άρχισα να αντιλαμβάνομαι πιο ώριμα τη δύναμη της γνώσης και τον ρόλο που μπορεί να παίξει ένας δάσκαλος στη ζωή ενός παιδιού. Θυμάμαι με ιδιαίτερη συγκίνηση τις πρώτες μου πρακτικές στις σχολικές τάξεις, όπου για πρώτη φορά βρέθηκα μπροστά σε μαθητές και ένιωσα την ευθύνη αλλά και τη χαρά να καθοδηγώ, να στηρίζω και να δημιουργώ σχέσεις μάθησης. Αυτές οι στιγμές ήταν για μένα μια αποκάλυψη· με έκαναν να καταλάβω ότι δεν επέλεξα απλώς ένα επάγγελμα αλλά έναν δρόμο ζωής που με εκφράζει βαθιά.
Ξεχωρίζω επίσης τις συζητήσεις με καθηγητές μου, που με ενέπνευσαν να σκέφτομαι κριτικά, να αναζητώ, να αμφισβητώ και να εξελίσσομαι. Το Πανεπιστήμιο Πατρών μου άνοιξε ορίζοντες, με μύησε στην επιστημονική σκέψη και μου έδωσε τις βάσεις για να συνεχίσω με πάθος τις μεταπτυχιακές μου σπουδές και την αδιάκοπη επιμόρφωση. Πάνω από όλα όμως το Πανεπιστήμιο μου έδωσε την ευκαιρία να πραγματοποιήσω το όνειρό μου, να γίνω δασκάλα! Να υπηρετήσω ένα λειτούργημα που απαιτεί καρδιά, αφοσίωση και αληθινή αγάπη για το παιδί. Γι’ αυτό και οι στιγμές εκείνων των χρόνων κουβαλούν για μένα έναν ιδιαίτερο συναισθηματικό τόνο‧ ήταν η αρχή ενός ταξιδιού που συνεχίζεται με την ίδια ζέση και την ίδια πίστη μέχρι σήμερα.
- Μίλησε μας για το ταξίδι των σπουδών σου.
Το ταξίδι μου στις σπουδές υπήρξε μια βαθιά πορεία γνώσης, αφοσίωσης και συνεχούς αναζήτησης τρόπων να στηρίξω και να εμπνεύσω κάθε παιδί στο σχολείο. Η φοίτησή μου στο Παιδαγωγικό τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών μου έδωσε την ευκαιρία να αποκτήσω ισχυρά θεωρητικά θεμέλια στη διδασκαλία αλλά και πολύτιμη πρακτική εμπειρία στην οργάνωση της τάξης και στη διδασκαλία των μαθημάτων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Παράλληλα, με έμαθε να βλέπω την εκπαιδευτική διαδικασία ως ζωντανή κοινωνική σχέση, όπου η μάθηση συνδέεται με την επικοινωνία, την ενσυναίσθηση και την κατανόηση των αναγκών του κάθε παιδιού.
Η πορεία μου όμως δεν σταμάτησε εκεί. Η ανάγκη να κατανοήσω βαθύτερα τις διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες και τα ψυχοσυναισθηματικά χαρακτηριστικά των παιδιών με οδήγησε στην απόκτηση δύο μεταπτυχιακών: Tο πρώτο στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση και το δεύτερο στη Σχολική Ψυχολογία. Αυτά τα δύο μεταπτυχιακά λειτούργησαν συμπληρωματικά. Aπό τη μία, η σχολική ψυχολογία μου έδωσε εργαλεία αξιολόγησης, παρέμβασης και στήριξης της ψυχικής και συναισθηματικής ανάπτυξης των μαθητών. Aπό την άλλη, η ειδική αγωγή με εξόπλισε με τεχνικές διαφοροποιημένης διδασκαλίας, εξατομικευμένου σχεδιασμού και συνεργασίας με γονείς και ειδικούς. Η σύνδεση μεταξύ αυτών των τομέων είναι για μένα καθοριστική: διδάσκουμε όχι απλώς για να μεταδώσουμε πληροφορίες αλλά για να φροντίσουμε την συνολική μαθησιακή πορεία και την ευημερία ενός παιδιού.
Ταυτόχρονα, με γνώμονα την αγάπη μου για τη γλώσσα, την ιστορία και την κουλτούρα, πέρασα μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και ακολούθησα την ειδίκευση Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών. Αυτή η επιλογή εμπλούτισε την οπτική μου ως δασκάλας. Κατανόησα καλύτερα τη λογοτεχνική παράδοση, την ιστορική διαδρομή της γλώσσας και το πώς τα κειμενικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα μπορούν να γίνουν γέφυρα για τη διδασκαλία της γλώσσας και της ιστορίας στο δημοτικό σχολείο. Η φιλολογική γνώση με βοηθά να σχεδιάζω πιο γόνιμα μαθησιακά σενάρια, να επιλέγω κείμενα που ενθαρρύνουν την κριτική σκέψη και να συνδέω το παλιό με το σύγχρονο, κάνοντας τα μαθήματα πιο ζωντανά και εμπνευσμένα.
Επιπλέον, οι ξένες γλώσσες αποτελούν για μένα εργαλείο μάθησης και επικοινωνίας. Διαθέτω C2 στα Αγγλικά και στα Ιταλικά, καθώς και Β2 στα Γερμανικά. Αυτές οι γλωσσικές δεξιότητες μου επιτρέπουν να προσεγγίζω βιβλιογραφία και εκπαιδευτικά υλικά από ποικίλες χώρες, να παρακολουθώ διεθνείς πρακτικές και να επικοινωνώ σε διεθνές επίπεδο σε προγράμματα ανταλλαγής, σεμινάρια και συνέδρια. Η επαγγελματική μου ανάπτυξη είναι συνεχής, καθώς παρακολουθώ με συνέπεια σεμινάρια και επιμορφώσεις εκπαιδευτικού περιεχομένου. Στην πράξη, η σύνθεση όλων αυτών (παιδαγωγική κατάρτιση, εξειδίκευση στην ειδική αγωγή και στη σχολική ψυχολογία, φιλολογική παιδεία και πολυγλωσσία) μου δίνει τη δυνατότητα για μια ολιστική προσέγγιση του μαθητή: βλέπω το παιδί ως μαθητή, ως άτομο με συναισθήματα και προσωπική ιστορία, ως φορέα πολιτισμικών αναφορών και ως μέλος μιας σχολικής κοινότητας. Η φιλοδοξία μου είναι κάθε μάθημα να γίνεται αφορμή για ανάπτυξη δεξιοτήτων, κριτικής σκέψης, δημιουργικότητας και αυτοεκτίμησης. Τελικά, το ταξίδι μου στις σπουδές αντικατοπτρίζει την κύρια πεποίθησή μου, ότι δηλαδή η μάθηση είναι δια βίου δέσμευση για τον μαθητή και για τον εκπαιδευτικό. Η γνώση με εξοπλίζει, η επιμόρφωση ανανεώνει την πρακτική μου και η αγάπη για το παιδί δίνει νόημα σε κάθε επαγγελματική επιλογή μου. Συνεχίζω να μαθαίνω, γιατί μόνο έτσι μπορώ να προσφέρω στα παιδιά το καλύτερο δυνατό σχολείο.
- Ποια θεωρείς ότι είναι τα κλειδιά για έναν καλό δάσκαλο και καθηγητή σήμερα;
Πιστεύω βαθιά ότι ο καλός δάσκαλος και καθηγητής σήμερα χρειάζεται να συνδυάζει την επιστημονική κατάρτιση, την παιδαγωγική ευαισθησία και τη γνήσια ανθρωπιά. Η εποχή μας απαιτεί εκπαιδευτικούς ενημερωμένους, που γνωρίζουν σε βάθος το αντικείμενό τους και επιμορφώνονται συνεχώς, παρακολουθώντας τις εξελίξεις στην παιδαγωγική, στη μαθησιακή ψυχολογία και στις σύγχρονες διδακτικές μεθόδους. Η γνώση όμως από μόνη της δεν αρκεί· χρειάζεται να μεταφράζεται σε πράξη, σε ουσιαστική στήριξη της τάξης και σε δημιουργία ενός κλίματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
Ένα δεύτερο «κλειδί» είναι η ικανότητα του εκπαιδευτικού να βλέπει τον μαθητή ολιστικά, δηλαδή ως παιδί με συναισθήματα, ανάγκες, δυνατότητες και δυσκολίες. Σήμερα στην τάξη συναντάμε παιδιά διαφορετικών ρυθμών μάθησης, διαφορετικών οικογενειακών συνθηκών και διαφορετικών τρόπων έκφρασης. Ο καλός δάσκαλος πρέπει να μπορεί να διαφοροποιεί τη διδασκαλία του, να ακούει πίσω από τις λέξεις, να παρατηρεί χωρίς να κρίνει και να παρεμβαίνει με ενσυναίσθηση. Είναι αυτός που «πιάνει» το παιδί, που το στηρίζει όταν δυσκολεύεται και του δίνει χώρο να αναπτυχθεί και να ανθίσει.
Παράλληλα, η σχέση του εκπαιδευτικού με τη μάθηση είναι καθοριστική. Ένας δάσκαλος που αγαπά ο ίδιος τη γνώση, που διαβάζει, εξελίσσεται και παρακολουθεί σεμινάρια, μεταδίδει αυτό το πάθος στα παιδιά. Γίνεται πρότυπο δια βίου μάθησης. Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν γρήγορα, ο εκπαιδευτικός οφείλει να είναι ευέλικτος, ανοιχτός σε νέες μεθόδους, έτοιμος να ενσωματώσει τεχνολογίες και να δημιουργήσει ευκαιρίες για ενεργητική, βιωματική μάθηση.
Τέλος, κομβικής σημασίας είναι η ανθρώπινη διάσταση: ο σεβασμός, η ηρεμία, η συνέπεια, η δικαιοσύνη και η δυνατότητα να εμπνέεις εμπιστοσύνη. Ο καλός δάσκαλος δεν είναι μόνο οδηγός γνώσης αλλά και σταθερό σημείο αναφοράς για το παιδί. Είναι το πρόσωπο που μπορεί να μετατρέψει μια σχολική μέρα σε εμπειρία χαράς, ασφάλειας και δημιουργικότητας. Να μπορεί να βλέπει το παιδί όχι ως «μαθητή» αλλά ως έναν μικρό άνθρωπο που έχει ανάγκη από ασφάλεια, σταθερότητα, ενθάρρυνση και αποδοχή. Να καταλαβαίνει ότι με έναν λόγο μπορεί να χτίσει αυτοπεποίθηση αλλά και με έναν άστοχο τρόπο να την γκρεμίσει. Να γνωρίζει ότι πολλές φορές, αυτό που θα θυμηθεί το παιδί από τη σχολική χρονιά δεν θα είναι το μάθημα αλλά το βλέμμα, η στήριξη, η τρυφερότητα και η αίσθηση ότι κάποιος το βλέπει και το πιστεύει. Συμπερασματικά, ο σημερινός εκπαιδευτικός πρέπει να είναι επιστήμονας, παιδαγωγός και άνθρωπος. Κι όταν αυτά τα τρία συναντιούνται, τότε η τάξη γίνεται ζωντανή κοινότητα μάθησης και κάθε παιδί έχει την ευκαιρία να προχωρήσει, να πιστέψει στον εαυτό του και να βρει τον δικό του δρόμο.
- Τι σου αρέσει να κάνεις στον ελεύθερό σου χρόνο;
Στον ελεύθερό μου χρόνο αγαπώ να διαβάζω βιβλία. Κάθε βιβλίο για μένα είναι σαν ένα μικρό ταξίδι· με ταξιδεύει σε κόσμους διαφορετικούς από τον δικό μου, με γεμίζει ιδέες, έμπνευση και στιγμές χαράς. Η ανάγνωση με βοηθά να βλέπω τα πράγματα από νέες οπτικές γωνίες και να καλλιεργώ τη φαντασία μου, ενώ συχνά μου δίνει και ιδέες που μπορώ να φέρω στην τάξη για να κάνω τη μάθηση πιο ζωντανή και ουσιαστική για τα παιδιά. Μου αρέσει επίσης η καλή παρέα και οι ουσιαστικές συζητήσεις. Είναι αυτές οι στιγμές που με εμπνέουν, που μου δίνουν νέες προοπτικές και με κάνουν να αισθάνομαι πως μοιράζομαι κάτι σημαντικό με τους ανθρώπους γύρω μου. Οι συζητήσεις αυτές με βοηθούν να σκέφτομαι πιο βαθιά, να μαθαίνω από άλλες εμπειρίες και να εξελίσσομαι συνεχώς, τόσο προσωπικά όσο και επαγγελματικά.
Ένα ακόμα μεγάλο κομμάτι του ελεύθερου χρόνου μου αφιερώνεται στην ψυχοεκπαίδευση και στην κατανόηση της ψυχικής υγείας. Παρακολουθώ podcasts και παρουσιάσεις ψυχολόγων, μελετώ τρόπους κατανόησης της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των συναισθημάτων και προσπαθώ να γίνομαι καλύτερη όχι μόνο ως εκπαιδευτικός αλλά και ως άνθρωπος. Αυτή η διαδικασία με βοηθά να κατανοώ πιο βαθιά τους άλλους, να γίνομαι πιο συμπονετική και υποστηρικτική και μου δίνει τη δυνατότητα να προσφέρω με αληθινή ουσία στα παιδιά που εκπαιδεύω αλλά και σε όσους με περιβάλλουν. Ο ελεύθερος χρόνος για μένα δεν είναι απλώς χρόνος χαλάρωσης. Είναι χρόνος προσωπικής ανάπτυξης, δημιουργικής εξερεύνησης και βαθύτερης κατανόησης του εαυτού μου αλλά και των ανθρώπων γύρω μου. Είναι ο χρόνος που με γεμίζει ενέργεια, με ανανεώνει και με βοηθά να είμαι παρούσα, πιο δημιουργική και πιο ουσιαστική, τόσο στη ζωή μου όσο και στο σχολείο.
- Ποια είναι τα επαγγελματικά σου όνειρα για το μέλλον;
Τα επαγγελματικά μου όνειρα για το μέλλον είναι βαθιά συνδεδεμένα με την αγάπη μου για τη διδασκαλία και για τα παιδιά. Επιθυμώ να συνεχίσω να εξελίσσομαι ως εκπαιδευτικός, να γίνομαι καλύτερη κάθε μέρα και να βρίσκω νέους τρόπους να στηρίζω τα παιδιά, να καλλιεργώ τη δημιουργικότητά τους και να τους δίνω τα εφόδια για να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους. Ένα όνειρό μου είναι να μπορέσω να συνδυάσω την εκπαίδευση με την ψυχοεκπαίδευση και τη σχολική ψυχολογία, ώστε να κατανοώ σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό τις ανάγκες των μαθητών μου και να μπορώ να ανταποκρίνομαι με ουσιαστική στήριξη και ευαισθησία σε κάθε παιδί.
Θέλω να διδάσκω σε τάξεις όπου η μάθηση συνδυάζεται με την ασφάλεια, τη χαρά και την ενθάρρυνση, ώστε τα παιδιά να νιώθουν ότι αναπτύσσονται όχι μόνο ακαδημαϊκά αλλά και ως προσωπικότητες. Θέλω ακόμα να συνεχίσω να επιμορφώνομαι και να εμπλουτίζω τις γνώσεις μου, παρακολουθώντας σεμινάρια και προγράμματα που με βοηθούν να εξελίσσομαι και στο μέλλον να πραγματοποιήσω ακόμα ένα μεταπτυχιακό που θα μου επιτρέψει να διευρύνω ακόμα περισσότερο τις γνώσεις και τις δεξιότητές μου. Με αυτόν τον τρόπο θέλω να είμαι ένας δάσκαλος πρότυπο για τα παιδιά, που αγαπά τη μάθηση και μεταδίδει αυτή την αγάπη με πάθος και αφοσίωση. Τελικά, το όνειρό μου είναι να δείξω στα παιδιά ότι η γνώση, η φαντασία, η προσπάθεια και η ανθρωπιά μπορούν να συνυπάρχουν και να γίνονται πυξίδα για τη δική τους πορεία.
